Cuma , 28 Kasım 2014
Son Haberler

Timur Satrancı – Büyük Satranç

Timur kelime anlamı demir demektir. Adını verdiği Büyük Timur imparatorluğunun kurucusudur. Asıl adı Timur’dur fakat sağ ayağı aksak kalacak şekilde darbe aldığından kendisine Farsça Timurlenk, Türkçe Aksak Timur denilmekteydi. Cengiz Han yasalarına önem veren ve eski Türk-Moğol geleneklerini yaşatmaya çalışan büyük bir önderdi. Timur müslümandı, fakat seferlerinin çoğunu Türk-İslam ülkeleri üzerine yapmıştır. Bu yüzden dolayı eleştirilmektedir. Fakat Timur müslümanlığın yayılmasında da büyük rol oynamıştır.

Timurlenk - Emir Timur9 Nisan 1336 tarihinde doğmuştur. Avucunda kan ile doğması zamanın hakimi manasına gelen sahip kıranlık alameti olmakla beraber ilerde çok kan dökeceği biçiminde yorumlanmıştır. Timurlenk 1370-1405 tarihleri arasında hüküm sürdüğü 35 yıl boyunca katıldığı savaşlardan hep galibiyetle dönmüştür. Tarihin gördüğü en büyük askeri ve siyasi deha olarak kabul edilir.

19 Haziran 1941 yılında Sovyet antropolog Mikhail Gerasimov, Timur’un mezarının açılması ile Timur’un bedenini inceledi. Timur’un anıt mezarında mezarı açan kişinin ülkesine savaş getireceği benzeri bir yazı bulunmaktaydı. Öyleki mezarı açıldıktan sadece 3 gün sonra 22 Haziran günü Nazi Almanyası Sovyetler Birliğine savaş ilan etti. Kasım 1942′de Stalingrad Zaferinden önce İslamî törenle tekrar defnedildi.

 

Timurlenk satrancı, Büyük satrançTimur satranç oynamayı çok severdi. Çok sinirlendiği zamanlarda da bu oyunu oynayarak rahatlardı. Satrancı mükemmel bir şekilde oynadığı için çok az kimsenin kendisiyle satranç oynamaya cesaret edebildiği Timur, normal satranç ile oynamayı aşmış ve büyük satrançla oynamaya başlamıştı. Yani satranç tahtasını ona onbire çıkarmış ve taşlara iki deve, iki zürafa, bir bakan, iki mancınık, iki debbâbe, ve bazı piyonlar eklemiştir. Timur’un satranççıları arasında Muhammed b. el-Akîl el-Haymî, Zeyneddin el-Yezdî ve başka kimseler vardı. Ama satrançılarının pîri aynı zamanda fakih ve muhaddis olan Alâeddin et-Tebrizî idi. Alâeddin etTebrizî ile büyük satranç oynayan Timur’un, satranç oyununun konumları ile hamleleri hakkında da şerhleri vardır. İbn Arabşah, Timur ile Alâeddin etTebrizi’nin yanlarında ayrıca bir yuvarlak bir de uzun satranç gördüğünü ifade etmektedir.Dönemin tarihçilerinden Ahmet İbni Arapşah’tan öğrendiğimize göre, o devrin en büyük usta oyuncularını yenmiştir. Arapşah, Timur’u şöyle tanımlamaktadır: “Zekasını bilemek için düzenli olarak satranç oynardı. Fakat bildik satrancı kibirine yediremediği için, bunun yerine büyük satranç oyununu oynardı. Bunun tahtası, 10×11 kareden oluşur; iki deve, iki zürafa, iki mancınık, iki debbabe, bir bakan ve birkaç fazla taş daha ilave edilirdi. En zor oyunlardan biri olan bu oyun, Timurlenk satrancı olarak bilinirdi.”. Yine bir gün çok sevdiği bu oyunu oynarken rakibine Şah-Ruh yaptığı sırada Timur’a iki müjde getirilmiştir. Bunlardan birincisi bir erkek çocuk sâhibi olduğu, ikincisi de Ceyhun nehrinin Hıta tarafındaki kıyısına inşaa ettirmekte olduğu şehrin tamamlandığı idi. Bunun üzerine Timur oğluna Şahruh, şehre ise Şahruhiyye adını vermiştir.

Timurlular döneminde (1370-1507) eğer bilge biri olmak isteniyorsa, satranç oynamayı bilmek gerekirdi. Örneğin, bu dönemin en büyük şairlerinden Ali Şir Nevai (1441- 1501) satranç oyununa tutkun ve iyi bir oyuncu olarak bilinirdi. Yine Timur’un torunu, Şahruh’un oğlu olan Uluğ Bey’in (1394-1449) de astronomi ve matematik alanında çok önemli katkıları vardır.

Timurlenk satrancı, Büyük satranç, Satranç tahtasıTimur Satrancının Normal Satrançtan Farkı
Büyük satranç, Mükemmel satranç, Shatranj Kamil olarakta bilinir.  Satranç tahtası bizim bildiğimiz gibi 8×8 değilde 10×11 şeklinde daha büyük olan bir tahtada oynanmaktadır. Birde ekstradan çıkıntı olarak her iki taraftada bulunan bir kare vardır ki buda şahın evidir. Normalden farklı olarak oyunda zürafa, debbabe, deve, öncü, mancınık, bakan gibi taşlar bulunmaktadır.

 

 

Timur satrancında taşların dizilişi
Büyük satranç, Timur satrancı, Satranç tahtası, Taş dizilimi

 

 

Buraya tıklayarak “Timur satrancı – Büyük satranç nasıl oynanır?” başlıklı yazımızdan oyunun nasıl oynandığını öğrenebilirsiniz.

Dilerseniz bu bağlantıya tıklayarak oyunu sitemizde online olarak oynayabileceğiniz sayfaya ulaşabilirsiniz…

2 yorum

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*


bir − = 0

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>